1- دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی ، s_hatami_65@yahoo.com 2- دانشگاه بوعلی سینا همدان 3- دانشگاه علم و صنعت ایران
چکیده: (7 مشاهده)
مقدمه:پژوهش درباره نوجوانی در ایران طی هفت دهه اخیر رشد کمّی چشمگیری داشته، اما تصویری یکپارچه از تحولات مفهومی و گفتمانی آن وجود ندارد. این مطالعه با هدف تحلیل تاریخی-مضمونی عناوین پژوهشی نوجوانی در ایران انجام شد. روش: پژوهش از نوع مروری-تحلیلی با رویکرد تحلیل مضمون تاریخی بود. جامعهی پژوهش تمام عناوین مرتبط با نوجوانی در پایگاههای نورمگز، جهاد دانشگاهی و گنج ایرانداک (۲۱۵۰۰ عنوان) بدون نمونهگیری بوده است که در شش دوره زمانی (۱۳۳۳ تا ۱۴۰۴) با روش ششمرحلهای براون و کلارک کدگذاری و تحلیل شدند. یافتهها:تحلیل عناوین پژوهشی به کشف هشت مضمون اصلی انجامید که به ترتیب فراوانی عبارتاند از: سلامت روان و مداخلات بالینی، خانواده و روابط والد-نوجوان، آسیبشناسی اجتماعی و بزهکاری، رسانه و فناوریهای دیجیتال، ادبیات کودک و نوجوان و مطالعات زیباییشناختی، تربیت بدنی و علوم ورزشی، جرمشناسی و مسائل حقوقی، و تربیت دینی و اخلاقی. این مضامین در طول هفت دهه، فراز و نشیبهای متفاوتی داشتهاند؛ برخی مانند سلامت روان تداوم و تشدید یافته و برخی مانند ادبیات در دورههایی اوج گرفتهاند. همچنین گذارهای پارادایمیک مهمی از جمله حرکت از نگاه سلبی به ایجابی، از تکرشتهای به میانرشتهای، و از اقتباس به بومیسازی شناسایی شد. شکافهای ساختاری مانند سوگیری جنسیتی (تمرکز ۷۰٪ بر دختران)، غیبت اقتصاد و طبقه، و فقدان پژوهشهای طولی و مشارکتی در تمام دورهها تداوم داشته است. نتیجهگیری: نتیجهگیری: تاریخ نوجوانی در ایران، تاریخ تحول رابطه قدرت، دانش و سوژگی است. آینده مطالعات نوجوانی نیازمند عبور از پژوهشهای تکرشتهای و آسیبمحور به سوی پژوهشهای میانرشتهای، مشارکتی و توانمندساز است که نوجوانان را عامل تغییر اجتماعی ببیند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تخصصي- كيفي دریافت: 1404/11/14 | ویرایش نهایی: 1405/4/1 | پذیرش: 1404/12/24 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/1/5 | انتشار: 1405/1/8 | انتشار الکترونیک: 1405/1/8
