Applied Issues in Quarterly Journal of Islamic Education

fa تبیین الگوی معماری تربیت‌محورِ مقاومتی با تأکید بر آراء شهیدچمران: طراحی آموزشگاه‌های مهارتی چندعملکردی Explaining the Model of “Resistant Education-Oriented Architecture” with Emphasis on the Views of Martyr Mostafa Chamran: Designing Multi-Functional Vocational Schools تخصصي- كيفي Special-Qualitative پژوهشي Research <table align="right" class="MsoTableGrid" dir="rtl" style="width:100.0%; border-collapse:collapse; border:none" width="100%"> <tbody> <tr> <td style="border-bottom:2px outset #e36c0a; width:73%; padding:0in 2px 0in 2px; border-top:2px solid white; border-right:2px solid white; border-left:2px solid white" valign="top">هدف: با گسترش مخاطرات طبیعی و اجتماعی، ضرورت ایجاد فضاهایی که ضمن ایفای نقش آموزشی، قابلیت عملکرد اضطراری در بحران&rlm;ها را داشته باشند بیش از پیش احساس می‌شود. فضاهای آموزشی به دلیل ماهیت اجتماعی، گستردگی کالبدی و نقش فرهنگی خود، می‌توانند بستر مؤثری برای ارتقای تاب‌آوری جامعه باشند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تبیین و ارائه الگویی از «معماری تربیت‌محور مقاومتی» بر اساس اندیشه‌های شهیدچمران است؛ الگویی که طراحی آموزشگاه‌های مهارتی چندعملکردی را با رویکردی انسان‌محور و تاب‌آور در شرایط بحران دنبال می‌کند.  روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیلی–تفسیری انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی و تحلیل محتوا گردآوری شده&rlm;اند. سپس مؤلفه‌های کلیدی در زمینه‌های تربیت، خودسازی و مقاومت شناسایی و با اصول معماری تطبیق داده شده‌اند.  یافته &rlm;ها: مؤلفه‌هایی همچون خودسازی، پیوند علم و عمل، ساده‌زیستی، بومی‌گرایی و روحیه جهادی از ارکان اندیشه تربیتی و مقاومتی شهیدچمران به‌شمار می‌روند. این مؤلفه‌ها در حوزه معماری به اصولی مانند انعطاف‌پذیری کالبدی، خودکفایی زیرساختی، پایداری زیست‌محیطی و شکل‌گیری فضاهای مشارکتی ترجمه شده‌اند. نتیجه&rlm;گیری: الگوی مفهومی «معماری تربیت‌محور مقاومتی» طراحی آموزشگاه‌های مهارتی چندعملکردی را به&rlm;گونه‌ای ممکن می‌سازد که این فضاها ضمن ایفای نقش آموزشی در شرایط عادی، در زمان بحران نیز به‌عنوان پناهگاه، مرکز امدادرسانی یا محل فرماندهی بحران عمل کنند. بدین&rlm;ترتیب، مفهوم پدافند غیرعامل از حوزه‌ای صرفاً فنی و نظامی به سطحی فرهنگی، اجتماعی و تربیتی در معماری ارتقا می‌یابد. این الگو نه‌تنها پاسخگوی نیازهای فیزیکی جامعه است، بلکه زمینه‌ساز پرورش انسان‌های مقاوم، مسئولیت‌پذیر و خوداتکا خواهد بود.</td> </tr> </tbody> </table>   <table class="MsoTableGrid" style="width:100.0%; border-collapse:collapse; border:none" width="100%"> <tbody> <tr> <td style="border-width: 2px; border-style: solid solid outset; border-color: white white rgb(227, 108, 10); width: 73%; padding: 0in 2px; text-align: justify;" valign="top">Objective: With the expansion of natural and social hazards, there is a growing need to create spaces that, while fulfilling an educational role, also possess emergency functionality in crises. Educational spaces, due to their social nature, spatial scale, and cultural roles, can serve as effective platforms for enhancing community resilience. Accordingly, this study aims to articulate and present a model of “Resistance Education-Oriented Architecture” grounded in the ideas of Martyr Chamran, a model that designs multifunctional skill-training schools with a human-centered and resilient approach in crisis conditions. Method: This study adopts a qualitative, analytical-interpretive approach. Data were collected through documentary studies and content analysis. Key components in the domains of education, self-development, and resilience were identified and mapped onto architectural principles. Findings: Components such as self-development, the linkage between knowledge and practice, simplicity, localization (indigenization), and the jihadi spirit are among the pillars of Martyr Chamran’s educational and resilience-oriented thought. In architectural terms, these components translate into principles such as architectural flexibility, infrastructural self-sufficiency, environmental sustainability, and the formation of participatory spaces. Conclusion: The conceptual model of “Resistant Education-Oriented Architecture” enables the design of multifunctional skill-training centers that, in ordinary conditions, fulfill educational roles and, in crisis times, can function as shelters, relief hubs, or crisis-command centers. Thus, the notion of passive defense is elevated from a purely technical-military domain to a cultural, social, and educational dimension in architecture. The model not only addresses physical needs but also serves as a catalyst for cultivating resilient, responsible, and autonomous individuals.</td> </tr> </tbody> </table> معماری تربیت‌محور, معماری مقاومتی, شهید چمران, آموزشگاه‌های مهارتی چندعملکردی, طراحی تاب‌آور, شرایط بحران. Upbringing-Oriented Architecture, Resilience-Oriented Architecture, Martyr Chamran, Multifunctional Vocational Schools, Resilient Design, Crisis Conditions. 85 114 http://qaiie.ir/browse.php?a_code=A-10-1494-1&slc_lang=fa&sid=1 Marziyeh Shahroudi-Kolour مرضیه شاهرودی کلور M.SHAHROUDI.K@gmail.com 10031947532846008916 10031947532846008916 Yes Department of Architecture and Urban Planning, Technical and Vocational University (TVU), Tehran, Iran گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران