[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 7، شماره 1 - ( 1401 ) ::
جلد 7 شماره 1 صفحات 150-123 برگشت به فهرست نسخه ها
واکاوی برآیندی آثار فزاینده و کاهنده "علاقه" در تفکر انتقادی از دیدگاه روایات اسلامی
سجاد عسکری متین1، رضا منتظری مقدم2، جعفر هوشیاری3
1- دانشگاه فرهنگیان
2- حوزه علمیه قم
3- مجتمع آموزش عالی جامعه المصطفی ، j.houshyari@yahoo.com
چکیده:   (1203 مشاهده)
هدف : با مطالعۀ گزاره‌های درون‌دینی و برون‌دینی می‌توان دو نوع تأثیرگذاری را میان علاقه و تفکر انتقادی مشاهده کرد؛ اشاره به نقش پیش‌برنده علاقه و دیگری به نقش کاهنده آن در فرآیند تفکرورزی.
روش :نگارۀ پیش رو با هدف تبیین و حل تنافی نام‌برده با رویکرد تطبیقی و از روش «توصیفی-تحلیلی» و در گردآوری اطلاعات به صورت «کتابخانه‌ای» بهره برده است.
یافته ها: یافته های  به‌دست‌آمده نشان می‌دهد اگرچه علاقه‌داشتن به منزلۀ یک تمایل انسانی، به طور کلی تأثیر مثبتی بر تفکر دارد، اما همین مؤلفه در مواردی مانع دیدن کاستی‌ها و نقص‌ها نیز می‌شود. ازاین‌رو در تفکری همانند تفکر انتقادی که نیاز به قضاوت و ارزیابی بیشتر نمود دارد، بایستی برای ارتقای آن، علاقۀ به موضوع را کنترل کرده تا نگاه انتقادی به مسئله به‌درستی شکل گیرد. بر اساس برآیند نتایج، پیشنهاد می­شود که به نقش کاهندۀ علاقه در تفکر انتقادی، به‌ویژه در درک شناختی و فراشناختی ساختار ذهنی تفکر، توجه دقیق­تری شود و از آموزه­های درون‌دینی در درک بهتر از آثار برآیندی علاقه در تفکر انتقادی بهره گرفته شود.
نتیجه گیری : بر این اساس  بازخوانی به­روز و روشمند آموزه­های دینی از ضروریات زیست آگاهانه در هزارۀ سوم به شمار می‌آید؛ به‌ویژه زمانی که رویکرد مؤثر و زاینده به مؤلفه­های روان­شناختی بیش‌ازپیش مورد نیاز زندگی پیچیدۀ امروز است.
 
واژه‌های کلیدی: علاقه، تفکر انتقادی، فرآیند تفکر، روایات اسلامی
متن کامل [PDF 1491 kb]   (294 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: تخصصي- كيفي
دریافت: 1400/10/22 | ویرایش نهایی: 1401/3/30 | پذیرش: 1401/1/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1401/2/6 | انتشار: 1401/3/30 | انتشار الکترونیک: 1401/3/30
فهرست منابع
1. قرآن کریم
2. آلوسی، محمود‌‌‌‌‌‌بن‌‌‌‌‌عبد‌‌‌‌‌الله. (۱۴۱۵). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم. بیروت: دار الکتب العلمیه.‬‬‬‬
3. ابن‌ابی‌الحدید، عبدالحمیدبن‌هبه‌‌الله. (۱۴۰۴). شرح نهج‌ البلاغه. قم: کتابخانه عمومی حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره).‬‬‬‬
4. ابن‌ا‌بی‌الدنیا، عبدالله‌بن‌محمد. (۱۴۲۰). الزهد. دمشق: دار ابن‌کثیر.‬‬‬‬
5. ابن‌بابویه، محمد‌بن‌علی. (۱۳۶۲). الخصال. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی.‬‬‬‬
6. ابن‌بابویه، محمد‌بن‌علی. (۱۴۱۳). من لا یحضره الفقیه. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی.‬‬‬‬
7. ابن‌حنبل، احمد‌بن‌محمد. (۱۴۲۱). مسند الإمام أحمدبن‌حنبل. بیروت: الرساله.‬‬‬‬
8. ابن‌فارس، احمدبن‌فارس. (۱۴۰۴). معجم مقاییس اللغه. قم: الاعلام الاسلامی.‬‬‬‬
9. ابن‌منظور، محمد‌بن‌مکرم. (۱۴۱۴). لسان ‌العرب. بیروت: دار الصادر.‬‬‬‬
10. ابوداود، سلیمان‌بن‌اشعث. (۱۴۳۰). سنن أبی داود. بیروت: دار الرساله العالمیه.‬‬‬‬
11. ازهری، محمدبن‌احمد. (۱۴۲۱). تهذیب اللغه. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.‬‬‬‬
12. الیس اورمراد، جین‌. (۱۳۹۲). یادگیری انسان (نظریه‌ها و کاربرد). (یحیی سیدمحمدی، مترجم). تهران: ارسباران.‬‬‬‬
13. باقری، خسرو؛ و حیدری، سمیرا. (۱۳۹۵). ارائه الگویی نظری در برنامه درسی آموزش حرفه‌ای براساس فلسفه تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران. مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، 1(2)، 75-98.‬‬‬‬
14. بخاری، محمدبن‌اسماعیل. ( بی‌تا). التاریخ الکبیر. ‌بی‌چا، دیار بکر: المکتبه الاسلامیه.‬‬‬‬
15. بلاذری، احمدبن‌یحیی. (۱۳۹۴). أنساب الأشراف. (محمدباقر محمودی، محقق). قم: موسسه الاعلمی.‬‬‬‬
16. بیهقی، أحمد‌بن‌حسین. (۱۴۲۳). شعب الإیمان. بمبئی: مکتبه الرشد.‬‬‬‬
17. تمیمی آمدی، عبدالواحد‌بن‌محمد. (۱۴۱۰). غرر الحکم ودرر الکلم. قم: دار الکتاب الاسلامی.‬‬‬‬
18. ثعالبی، عبدالملک‌بن‌محمد. (۱۴۱۴). فقه اللغه. بیروت: دار الکتب العلمیه.‬‬‬‬
19. جوهری، اسماعیل‌بن‌حماد. (۱۳۷۶). الصحاح: تاج اللغه و صحاح العربیه (ج ۱–6). بیروت: دار العلم للملایین.‬‬‬‬
20. حسن‌زاده، رمضان؛ و ساداتی ‌کیادهی، مرتضی. (۱۳۸۸). هوش هیجانی: مدیریت احساس، عاطفه و قلب. تهران: روان.‬‬‬‬
21. حسین‌زاده، محمد. (۱۳۸۷). درآمدی بر معرفت‌شناسی و مبانی معرفت دینی. قم: موسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).‬‬‬‬
22. حلوانی، حسین‌بن‌محمد. (۱۴۰۸). نزهه الناظر وتنبیه الخاطر. قم: مدرسه الإمام المهدی (عج).‬‬‬‬
23. خسروپناه، عبدالحسین. (۱۳۸۵). فلسفه‌های مضاف. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.‬‬‬‬
24. دلاور، علی. (۱۳۸۸). روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی. تهران: ویرایش.‬‬‬‬
25. دوبونو، ادوارد. (۱۳۸۴). درس‌های درست‌اندیشیدن. (ملک‌دخت قاسمی نیک‌منش، مترجم). تهران: اختران.‬‬‬‬
26. دیلمی، حسن‌بن‌محمد. (۱۴۰۸). أعلام الدین فی صفات المؤمنین. قم: موسسه آل البیت (ع) لإحیاء التراث.‬‬‬‬
27. راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد. (۱۴۱۲). مفردات ألفاظ القرآن. بیروت: دار القلم.‬‬‬‬
28. رشیدی، شیرین؛ کشاورز، سوسن؛ بهشتی، سعید؛ و صالحی، اکبر. (۱۳۹۶). ارائه الگوی نظری تربیت عقلانی جهت نظام آموزش و پرورش رسمی و عمومی براساس مبانی معرفت‌شناختی قرآن‌کریم. مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، 2(2)، 7-36.‬‬‬‬
29. ریو، جان‌مارشال. (۱۳۸۰). انگیزش و هیجان. (یحیی سیدمحمدی، مترجم). تهران: ویرایش.‬‬‬‬
30. سانتراک، جان. (۱۳۹۳). زمینۀ روان‌شناسی سانتراک. تهران: رسا.‬‬‬‬
31. شریف‌الرضی، محمد‌بن‌حسین. (۱۴۲۲). المجازات النبویه. قم: دار الحدیث.‬‬‬‬
32. شریف‌الرضی، محمد‌بن‌حسین. (۱۳۹۳). نهج ‌البلاغه. (محمد دشتی، مترجم). قم: کوثر.‬‬‬‬
33. صدرالدین شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم. (۱۳۶۶). تفسیر القرآن الکریم. قم: بیدار.‬‬‬‬
34. صفار، محمد‌بن‌حسن. (۱۴۰۴). بصائر الدرجات. قم: مکتبه آیه‌ الله‌ العظمی المرعشی النجفی (ره).‬‬‬‬
35. طباطبایی حکیم، محمدسعید. (۱۴۱۴). المحکم فی أصول الفقه. قم: موسسه المنار.‬‬‬‬
36. طریحی، فخرالدین‌بن‌محمد. (۱۳۷۵). مجمع البحرین. تهران: مرتضوی.‬‬‬‬
37. طوسی، محمدبن‌حسن. (۱۴۱۴). الأمالی. قم: دار الثقافه.‬‬‬‬
38. طوسی، محمدبن‌‌حسن. (۱۴۰۷). تهذیب الأحکام. (حسن موسوی خرسان، محقق). تهران: دار الکتب الإسلامیه.‬‬‬‬
39. عسکری، حسن‌بن‌عبدالله. (۱۴۰۰). الفروق فی اللغه. بیروت: دار الآفاق الجدیده.‬‬‬‬
40. علی‌پور، مهدی؛ و حسنی، حمیدرضا. (۱۳۸۹). پاردایم اجتهادی دانش دینی (پاد). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.‬‬‬‬
41. علیدوست، ابوالقاسم. (۱۳۹۴). صراط اندیشه و عمل. تهران: کانون اندیشۀ جوان.‬‬‬‬
42. غزالی، محمد‌بن‌محمد. ( بی‌تا). إحیاء علوم الدین. بیروت: دار الکتاب العربی.‬‬‬‬
43. فخر ‌رازی، محمدبن‌عمر. (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.‬‬‬‬
44. فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد. (۱۴۰۹). کتاب العین. قم: هجرت.‬‬‬‬
45. فروغی، محمدعلی. (۱۳۴۴). سیر حکمت در اروپا. تهران: زوار.‬‬‬‬
46. فیض کاشانی، محمدمحسن. (۱۴۰۶). الوافی. اصفهان: کتابخانه امیرالمؤمنین علی (ع).‬‬‬‬
47. فیومی، احمد‌بن‌محمد. (۱۴۱۴). المصباح المنیر. قم: مرتضوی.‬‬‬‬
48. قائمی نیک، محمدمهدی؛ و سعیدی، علی. (۱۴۰۰). بررسی میزان و عوامل مؤثر بر انگیزش تحصیلی طلاب سطح یک حوزه علمیه مشهد. مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، 6(3)، 61-80.‬‬‬‬
49. ‌‫کانوی، دیوید. (۱۳۹۱). مبانی استدلال. (تورج قانونی، مترجم). تهران: ققنوس.‬‬‬‬
50. کراجکی، محمد‌بن‌علی. (۱۴۱۰). کنز الفوائد. قم: دار الذخائر.‬‬‬‬
51. کرمی، ناصر؛ کچوئیان جوادی، رضا؛ قدمی، مجید؛ و محبی، علی. (۱۴۰۰). طراحی الگوی تربیت شهروندی برای دانش آموزان دوره ابتدایی، برآمده از مؤلفه های مکتب اسلام. مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، 6(4)، 31-52.‬‬‬‬
52. کلینی، محمد‌بن‌یعقوب. (۱۴۰۷). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیه.‬‬‬‬
53. گلمن، دانیل. (۱۳۸۰). هوش هیجانی. (نسرین پارسا، مترجم). تهران: رشد.‬‬‬‬
54. لطف‌آبادی، حسین. (۱۳۹۳). روان‌شناسی تربیتی. تهران: سمت.‬‬‬‬
55. لیثی واسطی، علی‌بن‌محمد. (۱۳۷۶). عیون الحکم والمواعظ. قم: دار الحدیث.‬‬‬‬
56. مبرد، محمد‌بن‌یزید. (۱۴۰۹). الکامل فی اللغه والأدب. بیروت: دار الکتب العلمیه.‬‬‬‬
57. مبینی، محمدعلی. (۱۳۹۰). نقش معرفت‌شناختی عواطف در پیدایش اعتقادات. نقد و نظر، (16)، 2 تا 29.‬‬‬‬
58. مجلسی، محمدباقر. (۱۴۰۴). مرآه العقول. تهران: دار الکتب الإسلامیه.‬‬‬‬
59. مجلسی، محمدتقی. (۱۴۰۶). روضه المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه. قم: کوشانبور.‬‬‬‬
60. محمدی‌ ری‌شهری، محمد. (۱۳۸۷). موسوعه العقائد الإسلامیه فی الکتاب والسنه. قم: دار الحدیث.‬‬‬‬
61. مدنی شیرازی، علی‌خان‌بن‌احمد. (۱۳۸۴). الطراز الأول والکناز لما علیه من لغه العرب المعول. مشهد: موسسه آل البیت (ع) لإحیاء التراث.‬‬‬‬
62. مسعودی، عبدالهادی. (۱۳۸۵). روش فهم حدیث. تهران: سمت.‬‬‬‬
63. مشکینی، علی. (۱۳۸۱). ترجمۀ قرآن کریم. قم: الهادی.‬‬‬‬
64. مصباح، مجتبی؛ و محمدی، عبدالله. (۱۳۹۶). معرفت‌شناسی. قم: موسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).‬‬‬‬
65. مصباح یزدی، محمدتقی. (۱۳۸۸). بهترین‌ها و بدترین‌ها در نهج‌البلاغه. قم: موسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).‬‬‬‬
66. مظفر، محمدرضا. (۱۳۹۲). اصول الفقه. (عباس‌علی زارعی سبزواری، محقق). قم: بوستان کتاب.‬‬‬‬
67. معدن‌دار‌ آرانی، ‌عباس. (۱۳۹۴). مطالعات تطبیقی در آموزش و پرورش: کاربست روشهای جدید تحقیق. خانواده و پژوهش، 27(12)، 69-90.‬‬‬‬
68. مغنیه، محمدجواد. (۱۳۸۷). در سایه سار نهج البلاغه. قم: دار الکتاب الإسلامی.‬‬‬‬
69. مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۹۰). پیام امام امیرالمؤمنین (ع). قم: الإمام علی‌بن‌أبی‌طالب (ع).‬‬‬‬
70. نجاتی، محمدعثمان. (۱۳۸۱). قرآن و روان‌شناسی. مشهد: به‌نشر.‬‬‬‬
71. نقیبی، سیدابوالقاسم. (۱۳۸۹). روش تحقیق در علوم اسلامی. تهران: دانشگاه پیام‌ نور.‬‬‬‬
72. نوری، حسین‌بن‌محمد‌تقی. (۱۴۰۸). مستدرک الوسائل ومستنبط المسائل. قم: موسسه آل البیت (ع) لإحیاء التراث.‬‬‬‬
73. نویری، احمد‌بن‌عبدالوهاب. (۱۴۲۳). نهایه الأرب فی فنون الأدب. قاهره: دار الکتب والوثائق القومیه.‬‬‬‬
74. ورام، مسعود‌بن‌عیسی. (۱۴۱۰). تنبیه الخاطر ونزهه الناظر. قم: الفقیه.‬‬‬‬
75. یزدانی، نجف. (۱۳۹۲). رابطۀ عواطف و معرفت از منظر ملاصدرا. جستارهای فلسفی، (23)، 27 تا 52.‬‬‬‬
76. Anderson, L.; & Krathwohl, D. (2001). Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. New York: Longman.
77. Bailin, S. (2002). Critical thinking and science education. Science & Education, (11 (4)), 361-375.
78. Baron, Robert A; & Branscombe, Nyla R. (2011). Social Psychology (13th ed.). New Jersey: Pearson.
79. Bloom, Benjamin. (1956). Taxonomy of Educational Objectives. New York: David McKay Company Inc.
80. Bonk, C. J.; & Smith, G. S. (1998). Alternative instructional strategies for creative and critical thinking in the accounting curriculum. Journal of Accounting Education, (16 (2)), 261-293.
81. Cross, D. R.; & Paris, S. G. (1988). Developmental and instructional analyses of children’s metacognition and reading comprehension. Journal of Educational Psychology, (80 (2)).
82. Ennis, R. H. (1985). A logical basis for measuring critical thinking skills. Educational Leadership, ((2) 43), 44-48.
83. Facione, P. A. (1990). Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction. Millbrae, CA: The California Academic Press.
84. Facione, P. A. (2000). The disposition toward critical thinking: Its character, measurement, and relation to critical thinking skill. Informal Logic, (20 (1)), 61-84.
85. Feist, Gregory J. (2006). The Psychology of Science and the Origins of the Scientific Mind. New Haven: Yale University Press.
86. Halpern, D. F. (1998). Teaching critical thinking for transfer across domains: Dispositions, skills, structure training, and metacognitive monitoring. American Psychologist, (53 (4)), 449-455.
87. Hennessey, M. G. (1999). Probing the dimensions of metacognition: Implications for conceptual change teaching-learning. Boston: Paper presented at the annual meeting of the National Association for Research in Science Teaching.
88. Kennedy, M.; Fisher, M. B.; & Ennis, R. H. (1991). Critical thinking: Literature review and needed research. In Educational values and cognitive instruction: Implications for reform (pp. 11-40). New Jersey: Lawrence Erlbaum & Associates.
89. Kunda, Ziva. (1999). Social Cognition: Making Sense of People. United States of America: MIT Press.
90. Lewis, A.; & Smith, D. (1993). Defining higher order thinking. Theory into Practice, (32 (3)), 131-137.
91. Lipman, M. (1988). Critical thinking—What can it be? Educational Leadership, (46 (1)), 38-43.
92. McPeck, J. E. (1990). Critical thinking and subject specificity: A reply to Ennis. Educational Researcher, (19 (4)), 10-12.
93. Paul, R. W. (1992). Critical thinking: What, why, and how? New Directions for Community Colleges, (1992 (77)), 3-24.
94. Paul, R. W.; & Elder, L. (2006). Critical thinking: The nature of critical and creative thought. Journal of Developmental Education, (30 (2)), 34-35.
95. Ragin, Charles. (2014). The Comparative Method: Moving Beyond Qualitative and Quantitative Strategies (First). California: University of California.
96. Sternberg, R. J. (1986). Critical thinking: Its nature, measurement, and improvement. Washington, DC: National Institute of Education.
97. Thayer-Bacon, B. J. (2000). Transforming critical thinking: Thinking constructively. New York, NY: Teachers College Press.
98. Turner, J. C. (1995). The influence of classroom contexts on young children’s motivation for literacy. Reading Research Quarterly, (30 (3)), 410-441.
99. Willingham, D. T. (2007). Critical thinking: Why is it so hard to teach? American Educator, (31), 8-19.
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Askari Matin S, Houshyari J. A Comparative Analysis of the Additive and Regressive Effects of "Interest “on Individual’s Critical Thinking Ability from the Viewpoint of the Islamic Traditions. qaiie 2022; 7 (1) :123-150
URL: http://qaiie.ir/article-1-856-fa.html

عسکری متین سجاد، منتظری مقدم رضا، هوشیاری جعفر. واکاوی برآیندی آثار فزاینده و کاهنده "علاقه" در تفکر انتقادی از دیدگاه روایات اسلامی. مسائل كاربردي تعليم و تربيت اسلامي 1401; 7 (1) :150-123

URL: http://qaiie.ir/article-1-856-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 7، شماره 1 - ( 1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی پژوهشی مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی Quarterly Journal of Applied Issues in Islamic Education
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4505
Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)