fa تاثیر آموزش مهارت‌های ‌مثبت‌اندیشی با تکیه بر منابع معنوی و اعتقادات دینی اسلامی در تاب‌آوری و بهزیستی ‌روان‌شناختی مادران دارای فرزند اوتیسم تخصصي- كمي Special- quantitative پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این پژوهش با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های مثبت</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اندیشی با تکیه بر منابع معنوی و اعتقادات دینی در تاب</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آوری و بهزیستی ‌روان‌شناختی مادران دارای فرزند اتیسم صورت گرفت. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پژوهش نیمه</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آزمایشی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طرح</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پیش‌آزمون</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">-</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پس</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آزمون</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همراه با</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گروه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گواه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بوده</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">است. جامعه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آماری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پژوهش را</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همه مادران دارای کودک اتیسم که در سال 95 به مراکز بهزیستی شهر تبریز مراجعه کرده بودند </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تشکیل ‌دادند</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با روش نمونه‌گیری دردسترس تعداد 30 نفر انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در پژوهش، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقیاس</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بهزیستی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌روان‌شناختی(ریف،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">1989) و تاب‌آوری(کانر و دیویدسون، 2003) </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بوده است. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره مورد تحلیل قرار گرفت.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج نشان داد که</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأثیر آموزش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌مثبت‌اندیشی با تکیه بر منابع معنوی و اعتقادات دینی بر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">متغیرهای بهزیستی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌روان‌شناختی و تاب‌آوری هر دو معنادار است</span></span><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در زیرمولفه‌های بهزیستی ‌روان‌شناختی، آموزش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌مثبت‌اندیشی با تکیه بر منابع معنوی و اعتقادات دینی اسلامی بر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">متغیرهای</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">رشد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شخصی،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ارتباط</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مثبت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دیگران، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تسلط بر محیط</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و پذیرش خود تأثیر معنادار داشت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ولی بر مؤلفه‌های </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">خودمختاری</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هدفمندی در زندگی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">معنادار نبود. بر این اساس آموزش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مهارت‌های مثبت‌اندیشی با تکیه بر</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> منابع معنوی و اعتقادات دینی </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌تواند</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">باعث ارتقای</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بهزیستی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌روان‌شناختی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مادران دارای فرزند اتیسم</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نیز</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">افزایش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تاب‌آوری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آن‌ها شود</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">توجه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ارتباطی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بهزیستی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روان‌شناختی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همچنین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تاب‌آوری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بسیاری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">متغیر‌های تضمین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کننده</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سلامت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دارد،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آموزش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌تواند</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تحولات</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مثبت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زیادی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">را</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زندگی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">افراد دارای فرزند اوتیسم</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ایجاد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نماید.</span></span><br> &nbsp; This study sought to investigate the effects of positive thinking skills training based on Islamic teachings and beliefs on resilience and psychological well-being of mothers with autistic children. This quasi-experimental research had a pretest-posttest control group design. The statistical population of the study comprised all mothers with autistic children who were referred to Social Welfare Centers in Tabriz in 2016 from among them thirty individuals were selected through convenience sampling method and assigned to experimental and control groups. The instruments consisted of Ryff&rsquo;s Psychological Well-Being Scale (1989) and Connor-Davidson Resilience Scale (2003). The obtained data were analyzed by using ANCOVA and MANCOVA. The results demonstrated that positive thinking skills training based on Islamic teachings and beliefs had significant, positive effects on mothers&rsquo; psychological well-being and resilience. As to the components of psychological well-being, positive thinking skills training had significant, positive effects on personal growth, positive relations with others, environmental mastery, and self-acceptance, whereas the intervention did not have any significant impact on autonomy and purpose in life. Hence, positive thinking skills training based on Islamic teachings and beliefs can enhance psychological well-being and resilience of mothers with autistic children and due to the relationship between psychological well-being and resilience with many health-promoting variables, this training can help improve autistic children&rsquo;s lives. مهارت‌های مثبت‌اندیشی, منابع معنوی و اعتقادات دینی, بهزیستی روانشناختی, تاب‌آوری, اوتیسم. positive thinking skills, religious teachings and beliefs, psychological well-being, resilience, autism. 59 86 http://qaiie.ir/browse.php?a_code=A-10-71-2&slc_lang=fa&sid=1 Abdollah Rashidzadeh عبداله رشیدزاده rashidzadea@yahoo.com 10031947532846001579 10031947532846001579 No Doctoral Student in Educational Psychology, Faculty of Education and Psychology, University of Tabriz, Iran. دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه‌ تبریز. ایران. Rahim Badri Gargari رحیم بدری گرگری badri1346@tabrizu.ac.ir 10031947532846001580 10031947532846001580 Yes Professor of Educational Psychology, Faculty of Education and Psychology, University of Tabriz, Iran استاد روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز. ایران. Shahram Vahedi شهرام واحدی Vahedi_sh@tabrizu.ac.ir 10031947532846001581 10031947532846001581 No Professor of Educational Psychology, Faculty of Education and Psychology, University of Tabriz, Iran. استاد روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز. ایران.