fa تحلیل انگاره مرگ‌آگاهی در محتوای کتاب‌های ادبیات فارسی دوره متوسطه دوم ساير موارد other پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#e36c0a">هدف:</span></span></b> <span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">پژوهش حاضر به منظور تحلیل محتوای کتاب‌های ادبیات فارسی دوره متوسطه دوم از منظر انگاره مرگ‌آگاهی و بررسی نحوه بازتاب این مفاهیم انجام شد</span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">.</span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#e36c0a">روش:</span></span></b> <span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">این پژوهش کاربردی، با روش تحلیل محتوای قیاسی-تماتیک و بر پایه رویکرد مایرینگ انجام شد. واحد زمینه پژوهش شامل: تمام متون، اشعار، تمرین‌ها و کارگاه‌های پژوهشی کتاب‌های فارسی و نگارش پایه‌های دهم تا دوازدهم چاپ ۱۴۰۳ (در مجموع ۹۰۴ صفحه) بود. واحد تحلیل، مضامین مرتبط با مؤلفه‌های مرگ‌آگاهی را در بر می‌گرفت. روایی مفهومی مضامین با نظر متخصصان تربیتی تأیید شد و پایایی آن با استفاده از ضریب اسکات (80/0) سنجیده شد</span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">.</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d"></span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#e36c0a">یافته‌ها:</span></span></b> <span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">تحلیل داده‌ها ۴۱۵ مصداق مرتبط با چهار مقوله مرگ‌آگاهی را نشان داد که در قالب‌های مختلف متنی و ادبی پراکنده بودند. بررسی بسامد مؤلفه‌ها نشان داد بعد زیست‌شناختی بیشترین و بعد فرهنگی کمترین نمایانگری را دارد. تحلیل آنتروپی شانون نیز اهمیت نسبی مؤلفه‌ها را به‌ترتیب عاطفی (260/0)، زیست‌شناختی (252/0)، فرهنگی (245/0) و متافیزیک (244/0) نشان داد. همچنین، بیشترین اهمیت مؤلفه‌ها به پایه دوازدهم (346/0) و کمترین آن به پایه یازدهم (314/0) اختصاص یافت</span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">.</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d"></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span style="color:#e36c0a">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b> <span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span style="color:#0d0d0d">یافته‌ها حاکی از آن است که هرچند مفهوم مرگ‌آگاهی در کتاب‌های ادبیات فارسی بازتاب یافته است، اما از عمق و تنوع کافی برای پرورش درک چندبعدی دانش‌آموزان برخوردار نیست. بنابراین، پیشنهاد می‌شود مؤلفان و برنامه‌ریزان درسی با بهره‌گیری از قالب‌های ادبی و پرسش‌های فلسفی، محتوای مرتبط با مرگ‌آگاهی را بازآفرینی و غنی‌سازی کنند تا زمینه ارتقای آگاهی فلسفی و نگرش معناگرانه در دانش‌آموزان فراهم گردد.</span></span></span></span></span></div> <table class="MsoTableGrid" style="width:100.0%; border-collapse:collapse; border:none" width="100%"> <tbody> <tr> <td style="border-width: 2px; border-style: solid solid outset; border-color: white white rgb(227, 108, 10); width: 73%; padding: 0in 2px; text-align: justify;" valign="top"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#e36c0a">Objective:</span></span></b> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d">The present study aims to analyze the content of Persian Language and Literature textbooks used in senior high school from the perspective of the death-awareness construct, and to examine how these concepts are reflected.</span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#e36c0a">Method</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#e36c0a">: </span><span style="color:#0d0d0d">This is an applied study employing a qualitative content analysis with a thematic-analytic approach, based on Mayring&rsquo;s framework. The research corpus comprises all texts, poems, exercises, and workshop tasks found in the Persian Language and Literature textbooks and the tenth through twelfth grade writing components, published in year 1403 SH/ 2024 (totaling 904 pages). The unit of analysis encompassed themes related to the components of death-awareness. Conceptual validity of the thematic content was confirmed by educational experts, and reliability was assessed using Scott&rsquo;s Pi (0.80).</span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#e36c0a">Findings</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#e36c0a">: </span><span style="color:#0d0d0d">Data analysis yielded 415 instances related to four death-awareness categories, distributed across various textual and literary forms. Frequency analysis indicated the biological dimension had the highest representation, while the cultural dimension had the lowest. Shannon entropy analysis showed the relative importance of the components as follows: emotional= 0.260, biological= 0.252, cultural= 0.245, and metaphysical= 0.244. The greatest component weight was attributed to grade 12 (0.346) and the smallest to grade 11 (0.314).</span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#e36c0a">Conclusion:</span></span></b> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d">The findings suggest that although the concept of death-awareness is reflected in Persian-language textbooks, it does not possess the depth and diversity needed to foster a multidimensional understanding among students. Consequently, authors and curriculum planners should, using literary forms and philosophical questions, re-create and enrich content related to death-awareness to provide a foundation for enhancing philosophical insight and meaning-making attitudes in students.</span></span></span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> کتاب فارسی؛ مرگ‌آگاهی؛ دوره متوسطه دوم. Persian book, death consciousness, secondary high school level. 27 58 http://qaiie.ir/browse.php?a_code=A-10-1473-1&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Sadat Athari Isfahani زینب السادات اطهری اصفهانی z.athari.edu@gmail.com 10031947532846008911 0009-0008-7563-4661 Yes Kashan University دانشگاه کاشان Farzaneh Cheraghifar فرزانه چراغی فر Roham89raha@gmail.com 10031947532846008912 10031947532846008912 No Kashan University دانشگاه کاشان