Applied Issues in Quarterly Journal of Islamic Education

fa بررسی حکمت‌های قرآنی بر مبنای ساحت‌های بینشی، گرایشی و کنشی در محتوای کتب درسی هدیه‌های آسمانی دوره ابتدایی Investigating the Qur’anic Wisdom through the Frameworks of Insights, Tendencies, and Actions in the Textbooks of Hadyahā-yi Āsmānī (Heavenly Gifts) for Elementary School تخصصي- كمي Special- quantitative پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: پژوهش حاضر، با هدف بررسی حکمتهای قرآنی براساس ساحتهای بینشی، گرایشی و کنشی در محتوای کتب درسی هدیههای آسمانی دوره ابتدایی انجام شد. روش: این تحقیق، توصیفی، از نوع تحلیل محتوا، با رویکرد کمی بود. جامعه آماری، شامل 5 کتاب هدیههای آسمانی پایه دوم تا ششم چاپ1403 و روش نمونهگیری سرشماری بود، بنابراین کل جامعه آماری بررسی شد. بدین ترتیب که علاوه بر متن، آیات، احادیث و تصاویر با استفاده از آمار توصیفی و الگوی آنتروپی شانون تحلیل شد. واحد تجزیه و تحلیل، متون نوشتاری زیرعنوانهای هر درس تحت قالب: بدانیم، فکر میکنم، دوست دارم، بازی و نمایش و فعالیتهای دانشآموز، تعیین شد و برای بررسی تصاویر از تحلیل مضمون استفاده گردید. ابزار جمعآوری اطلاعات، سیاهه محققساخته مولفههای حکمی قرآنی در کتب مذکور بود که به تأیید سه نفر از اساتید و صاحبنظران تعلیم و تربیت رسید. روایی پژوهش، براساس دیدگاه پنج صاحبنظر دانشگاهی شامل، اساتید معارف اسلامی، کارشناسان سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و یکی از مولفین کتب مزبور، مشخص شد و پایایی آن از طریق ضریب پایایی پی اسکات 89/0 به دست آمد. یافتهها: مطابق یافتهها، از مجموع 704 واحد ثبت در پنج کتاب درسی مذکور، بیشترین میزان توجه متعلق به مقولههای بینشی با فراوانی401 یا 96/56 درصد بود که ضریب اهمیت آن 3368/0 به دست آمد. مقولههای کنشی با فراوانی223 یا 67/31 درصد رتبه دوم را داشت که ضریب اهمیت آن 3351/0 بود و مقولههای گرایشی با فراوانی80 یا 36/11 درصد، دارای پایینترین میزان توجه بود و ضریب اهمیت آن 3280/0 شد. نتیجهگیری: براساس نتیجه تحقیق، در تدوین محتوای هدیههای آسمانی، توجه به ساحت بینشها، گرایشها و کنشهای حکمی قرآن، متناسب نیست.</div> <div style="text-align: justify;">Objective: This study examines the Qur’anic wisdom through the frameworks of insights, tendencies, and actions presented in the textbooks of hadiyahā-yi āsmānī (heavenly gifts) for elementary school. Method: The research employed a descriptive content analysis with a quantitative approach. The statistical population consisted of five textbooks (grades 2 to 6, published in 2024). Using census sampling, the entire population was examined. The analysis encompassed textual content, the verses of the Qur’an, hadiths, and illustrative materials using descriptive statistics and the Shannon entropy model. Units of analysis were drawn from subheadings within each lesson—including Let’s Know, I Think, I Like, Games and Drama, and Student Activities. Illustrations were assessed using thematic analysis. The data collection instrument was a researcher-designed checklist for Qur’anic wisdom components, validated by three experts in Islamic education. Content validity was confirmed through five academic experts, including Islamic studies professors, educational planning specialists, and one of the textbook authors. Reliability was established using Scott’s Pi coefficient (0.89). Results: From a total of 704 coded units, the results showed the components of insights were most prominent, accounting for 401 entries (56.96%), with an importance coefficient of 0.3368. The components of actions followed with 223 entries (31.67%), coefficient: 0.3351, and the components of tendencies were least addressed, with 80 entries (11.36%), coefficient: 0.3280 Conclusion: The study concludes that the content development of the Heavenly Gifts textbooks does not adequately reflect a balanced emphasis based on the frameworks of the Qur’an’s insights, tendencies, and wise actions.</div> کلیدواژه‌‌ها: حکمت های قرآنی, دوره ابتدایی, ساحت های سه گانه بینشی و گرایشی و کنشی, محتوای کتب درسی, هدیه های آسمانی. Keywords: Quranic wisdom, elementary school, three dimensions of insight, inclination, and action, textbook content, Heavenly Gifts. 43 68 http://qaiie.ir/browse.php?a_code=A-10-1355-2&slc_lang=fa&sid=1 fatemeh Hajibabaei فاطمه حاجی بابائی f.hajibabaei@iau.ac.ir 10031947532846008652 0009-0004-8026-2402 No Islamic Azad University, Science and Research Unit دانشجوی دکتری ، گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشکده الهیات، حقوق و علوم سیاسی ، واحد علوم تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ، ایران f.hajibabaei@iau.ac.ir Mohammad Sharifani محمد شریفانی m.sharifani@atu.ac.ir 10031947532846008653 10031947532846008653 Yes Central Organization of Islamic Azad University, Leadership Institution دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشکده الهیات، دانشگاه علامه طباطبایی ،تهران ، ایران Hossein Moradi Zanjani حسین مرادی زنجانی hosein.moradi@srbiau.ac.ir 10031947532846008654 10031947532846008654 No Islamic Azad University, Science and Research Unit استادیار گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشکده الهیات، حقوق و علوم سیاسی ، واحد علوم تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ، ایران hosein.moradi@srbiau.ac.ir