fa جایگاه و نقش تزکیه در گفتمان‌های تربیتی (گفتمان سعادت، گفتمان سلامت، گفتمان ریاضت و گفتمان قرآنی) تخصصي - فلسفي special-Philosophical پژوهشي Research هدف از انجام این پژوهش بررسی جایگاه و نقش تزکیه در سه گفتمان تربیتی سعادت، ریاضت و سلامت و مقایسه آن با گفتمان تربیتی قرآنی است. روش پژوهش کیفی از نوع تحلیلی- استنباطی و تحلیل تطبیقی است. جامعه تحلیلی کلیه کتاب‌ها، اسناد و پایگاه‌های تربیتی مرتبط با موضوع تزکیه و گفتمان‌سازی بوده که به‌طور هدفمند از این جامعه بخش‌هایی که مولفه‌های پژوهشی را پوشش می&shy;داده است فیش‌برداری و به‌طور عمیق مورد مطالعه قرار گرفته است. همزمان با جمع‌آوری داده&shy;ها، اطلاعات جمع‌آوری شده به‌طور مستمر و پیوسته مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های حاصل حاکی از این است که در هر سه گفتمان، تزکیه از جایگاهی رفیع برخوردار است. در گفتمان سعادت فرایند تربیت دو بخشی است: بخشی از آن تزکیه و بخش دیگر آن تعلیم است. جایگاه و نقش تزکیه در فرایند تربیت هم ارز تعلیم است. در گفتمان سلامت، تزکیه همه فرایند تربیت است و نقش و جایگاه آن بی‌بدیل و بی‌نظیر است. در گفتمان ریاضت، تعلیم در فرایند تربیت جایگاهی ندارد. زیرا این دیدگاه معتقد است تزکیه معرفت آفرین است و نیازی به تعلیم نیست. در این گفتمان (ریاضت) فرایند تربیت دو بخشی است: بخشی از آن تزکیه و بخش دیگر تحلیه است. تزکیه هم شرط لازم برای تحقق تحلیه است و هم شرط لازم برای تحقق هدف تربیت. در گفتمان تربیتی قرآن، فرایند تربیت دو بخش دارد: تعلیم و تزکیه. گفتمان تربیتی قرآن با گفتمان ریاضت و گفتمان سلامت مخالف و به گفتمان سعادت بسیار نزدیک است. و نهایتاً این که در آموزش و پرورش رسمی تزکیه باید جایگاهی هم ارز آموزش داشته باشد و متناسب با آن برنامه‌های لازم تدارک دیده شود.<br> &nbsp; The present research sought to investigate the role and position of purification in educational discourses, namely, happiness, health and austerity discourse in comparison to Quranic discourse. The research method is qualitative focusing on inferential-analytic and comparative-analytic methodology. The population of the study consisted of the books, documents, and educational databases related to purification and discourse making. The sources which covered research parameters were purposefully selected and deeply studied. The findings revealed that in all three discourses, purification enjoys the highest position. In the happiness discourse the education process is twofold: a section on purification and a section on instruction. The position and role of purification equals that of instruction. In health discourse, purification is the whole process of education and enjoys an irreplaceable and invaluable position. In austerity discourse, instruction does not enjoy any position in the process of education since this perspective believes that purification is knowledge-inducer and does not need instruction. In this view the process of education is twofold: a section on purification and a section on <em>tahlieh </em>(decorate oneself with moral virtues); purification is both a precondition for actualization of <em>tahlieh</em> and aim of education. In Quranic discourse, the process of education is twofold: instruction and purification. Such discourse disagrees with discourse of austerity and that of health while close to that of happiness. Ultimately, in formal education, purification should equal instruction in terms of position and the necessary compatible plans should be provided.<br> &nbsp; تزکیه, گفتمان تربیتی, گفتمان ریاضت, گفتمان سعادت, گفتمان سلامت, گفتمان تربیتی قرآن, آموزش و پرورش رسمی purification, educational discourse, austerity discourse, happiness discourse, health discourse, Quranic discourse, formal education 41 66 http://qaiie.ir/browse.php?a_code=A-10-112-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Davoudi محمد داودی mdavoudi@rihu.ac.ir 1003194753284600914 1003194753284600914 Yes Associate professor of history and philosophy of education, Department of Education, Research Institute for Hawzeh and University.Gom, Iran. تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت گروه علوم تربیتی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. قم.ایران.