:: دوره 4، شماره 1 - ( 1398 ) ::
جلد 4 شماره 1 صفحات 64-31 برگشت به فهرست نسخه ها
اولویت رویکرد تشویق در تعلیم و تربیت بر اساس تقدیم و تأخیرهای لفظی قرآن و ارائه روشهای قرانی برای تحقق آن در آموزش و پرورش رسمی و عمومی کشور
علیرضا دل افکار*1 ، نصیرالدین جوادی2 ، عبدالهادی فقهی‌زاده3 ، محمدهادی امین‌ناجی2
1- واحد جنوب ، دانشگاه پیام نور ، تهران ، delafkar@pnu.ac.ir
2- واحد جنوب ، دانشگاه پیام نور ، تهران
3- دانشکده الهیات، دانشگاه تهران
چکیده:   (7685 مشاهده)
این مقاله با هدف دستیابی به نظر اسلام در مورد اولویت رویکرد تشویق یا تنبیه در تعلیم و تربیت، و ارائه روشهای قرآنی برای تحقق نظر قرآن و بکارگیری آن در دوره‌های رسمی و عمومی کشور، جهت آسان سازی فرایند تربیت و اثربخشی بیشتر به آموزه‌های تربیتی و توسعه به روش کیفی و به شیوه توصیفی-تحلیلی صورت گرفته است. جامعه تحلیلی، متن قران کریم، و نمونه تحلیلی تمامی آیاتی است که دو واژه بشارت و انذار در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. تجزیه و تحلیل اطلاعات همزمان با فرایند جمع آوری داده ها به صورت مستمر و پیوسته با استفاده از دسته بندی ، طبقه بندی ، کد گذاری و تعبیر و تفسیر انجام شد . یافته‌های حاصله در راستای هدف اول حاکی از این است که  قرآن کریم با اولویت دادن به بشارت، تشویق را در اولویت قرار داده است. برای تبیین و تحلیل چگونگی دستیابی به این هدف، به بیان پیوند ذهن با گفتار، هدفمندی گفتار، کاربرد تقدیم و تأخیر در برداشتهای دقیق از آیات، بهره‌گیری معصومین(ع) از تقدیم و تأخیرات قرآنی برای تعیین دقیق اولویتهای اسلامی به عنوان مبانی حجیت تقدیم و تأخیرات قرآنی و تقدیم بشارت بر انذار در قرآن کریم پرداخته شده است. همینطور روش‌های تشویقی (کلامی، مادی، عاطفی، و ارزشی) استخراج شده از متن قرآن عبارتند از : تحسین، ابراز رضایتمندی، دعا، تحریض، بیان کارهای نیک، درود، و وعده دادن از جمله روش‌های کلامی؛ محبت ورزی، و کرامت بخشی از روش‌های عاطفی، و در نظر گرفتن جایگاه ویژه، و ابراز رضایت از جمله روش‌های ارزشی است که این پژوهش بدان دست یافته است.
واژه‌های کلیدی: تشویق، تعلیم و تربیت، تقدیم و تأخیر، روشهای تشویق، قرآن کریم.
متن کامل [PDF 351 kb]   (1567 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي- كيفي
دریافت: 1397/2/27 | ویرایش نهایی: 1398/6/2 | پذیرش: 1398/1/19 | انتشار: 1398/5/26 | انتشار الکترونیک: 1398/5/26
فهرست منابع
1. قرآن کریم .(1376). ترجمه محمدمهدی فولادوند. تهران: دارالقران الکریم.
2. نهج البلاغه .(1414). گردآورنده سیدشریف رضی، محقق صبحی صالح. قم: هجرت.
3. ابن بابویه، محمد بن علی. (1378). عیون اخبار الرضا(ع). تهران: جهان.
4. آذرنوش، آذرتاش. (1384). فرهنگ معاصر عربی- فارسی. تهران: نشر نی.
5. آریان‌پور، عباس و آریان پور، منوچهر. (1378). فرهنگ دانشگاهی انگلیسی- فارسی. تهران: انتشارات امیرکبیر.
6. الحویزی، عبد علی بن جمعه العروسی. (1384). تفسیر نورالثقلین. تصحیح و تعلیق ‌هاشم رسولی محلاتی. قم: دارالتفسیر.
7. آیزنک، مایکل؛ کین، مارک ت. (1394). روان شناسی شناختی زبان و تفکر، ترجمه حسین زارع و مهدی باقرپسندی. تهران: انتشارات ارجمند.
8. توحیدی، فریدون. (1371). تأثیر تشویق و پاداش در میزان کارآیی معلمان ابتدایی پایه سوم منطقه 3 شیراز. شورای تحقیقات آموزشی.
9. جرجانی، عبدالقاهر. (1361). اسرار البلاغه، ترجمه جلیل تجلیل. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
10. جوادی آملی، عبدالله. (1384). تفسیر تسنیم. قم: مرکز نشر اسراء.
11. دل افکار، علیرضا؛ صانعی پور، محمد حسن؛ زندی، بهمن؛ ارجمندفر، مهدی. (1393). تحلیل ساختار کارگفت انذار در قرآن کریم. پژوهشهای زبانشناختی قرآن، 3(1)، 39-60.
12. سعیدی روشن، محمدباقر. (1391). تحلیل زبان قرآن و روش شناسی فهم آن. قم: چاپ سبحان.
13. سیفعلی‌ئی، فاطمه. (1394). اخلاق اجتماعی کاربردی. قم: بوستان کتاب.
14. سیوطی، جلال الدین عبدالرحمن. (1421). تفسیر الدر المنثور التفسیر بالمأثور. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
15. شریفی، عنایت الله؛ جعفری نسب، سید حسین. (1394). روشهای قرآن در نهادینه سازی اخلاق در جامعه. پژوهشنامه معارف قرآنی، 6(23)، 2-25.
16. شعاری نژاد، علی اکبر. (1385). نگاهی نو به روانشناسی انسان سالم. تهران: انتشارات اطلاعات.
17. صادق زاده، علیرضا؛ بناهان، مریم. (1391). رویکردی تربیتی به آیات انذار و تبشیر. پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 20(14)، 7-22.
18. الصرصری البغدادی، سلیمان بن عبدالقوی بن عبدالکریم. (1409ق). الاکسیر فی علم التفسیر، تحقیق عبدالقادر حسین. بیروت: الدار الأوزاعی.
19. طباطبایی، سید محمدحسین. (1374). تفسیر المیزان. قم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
20. طوسی، اسداللّه. (1377). دیدگاه اسلام نسبت به تشویق. پایان نامه موسسه ی آموزشی پژوهشی امام خمینی.
21. طیب، سید عبدالحسین. (1378). اطیب البیان فی تفسیر القرآن. تهران: انتشارات اسلام.
22. علوی، سید کامران. (1390). تفکر و زبان. تهران: انتشارات پیام نور.
23. عون، علی ابوالقاسم. (1426). بلاغه التقدیم و التأخیر فی القرآن الکریم. بیروت: دارالمدار الاسلامی.
24. فراهیدی، خلیل بن احمد. (1425ق). کتاب العین، قم: انتشارات اسوه.
25. فلاح، ابراهیم؛ نصیری نصرت الله. (1391). معناشناسی تبشیر در قرآن کریم. فصلنامه مطالعات قرآنی، 9(33)، 73-92.
26. فیض کاشانی، ملامحسن. (1387ش). تفسیر صافی، ترجمه عبدالرحیم تحقیقی. قم: انتشارات نوید اسلام.
27. قمی، علی بن ابراهیم. (1412ق). تفسیر علی بن ابراهیم قمی. بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
28. کلینی، محمد بن یعقوب. (1383ش). کافی الاصول و الفروع و الروضه، تحقیق و تعلیق علی اکبر غفاری. تهران: دارالکتب الاسلامی، ج3، نو در تفسیر قرآن. تهران، سخن نو.
29. لارنس ترسک، رابرت. (1380ش). مقدمات زبان شناسی، ترجمه فرار اخلاقی. تهران: نشر نی.
30. متقی زاده، عیسی؛ شه بخش، آزاده؛ روه، نجمه. (1396). بررسی روش تربیتی تشویق و تنبیه بر اساس آیات قرآن کریم. سومین همایش ملی پژوهشهای نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران.
31. مجلسی، محمدباقر. (1374)، بحار الانوار. تهران: انتشارات اسلامیه.
32. مسیری، منیر محمود. (1426). دلالات التقدیم و التأخیر فی القرآن الکریم. قاهره: مکتبه وهبه.
33. مصطفوی، حسن. (1380). تفسیر روشن. تهران: مرکز نشر کتاب.
34. مطهری، مرتضی. ( 1368). مجموعه آثار شهید مطهری. نرم افزار مجموعه آثار شهید مطهری. مرکز نور.
35. ممتحن، مهدی. (1391). واکاوی نگاره های تعلیمی تربیتی تشویق و تنبیه در آثار سعدی. پژوهشنامه ادبیات تعلیمی، 4(15)، 157-176.
36. یونسی، حمیدرضا؛ دیالمه، نیکو. (1396). انذار از روش تا اصل تربیتی. پژوهشنامه قرآن و حدیث، 4(21)، 105-119.



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط مجوز کریتیو کامانز Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 4، شماره 1 - ( 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها