:: دوره 11، شماره 1 - ( 1405 ) ::
جلد 11 شماره 1 صفحات 84-61 برگشت به فهرست نسخه ها
الگوی آموزشی مفاهیم دینی و تربیتی در شرایط بحران آموزشی مبتنی بر نظریه داده بنیاد
احمد عباسی دره بیدی1 ، طیبه زارعی*2 ، عاطفه افضل3
1- آزاد اسلامی واحد اراک
2- آزاد اسلامی واحد کرمانشاه ، Tayebeh.Zareie@iau.ac.ir
3- آلبرتای کانادا
چکیده:   (1608 مشاهده)
هدف: بروز بحران‌های آموزشی و گذار ناگهانی به آموزش‌های غیرحضوری، نظام تعلیم و تربیت را با چالش‌هایی در تداوم و کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری، به‌ویژه در حوزه آموزش مفاهیم دینی و تربیتی، مواجه ساخته است. انتقال مؤثر این مفاهیم نیازمند تعاملات عاطفی و ارزشی است و در شرایط بحران با دشواری‌های بیشتری همراه می‌شود. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه معلمان از آموزش مفاهیم دینی و تربیتی در شرایط بحران آموزشی و ارائه الگویی برای کیفیت‌بخشی به این فرایند انجام شد. سؤال‌های پژوهش عبارت‌اند از: 1) تجربه معلمان از آموزش مفاهیم دینی و تربیتی در شرایط بحران آموزشی چیست؟ و 2) بر اساس این تجربه‌ها چه الگویی می‌توان برای کیفیت‌بخشی به آموزش این مفاهیم ارائه داد؟
روش: روش پژوهش کیفی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد است. جامعه تحلیلی پژوهش شامل معلمان و متخصصان حوزه تعلیم و تربیت شهر نجف‌آباد بود که تجربه فعالیت آموزشی در شرایط بحران را داشته‌اند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و نظری (به شیوه گلوله‌برفی) انجام شد و در مجموع ۲۰ نفر تا مرحله اشباع نظری در پژوهش شرکت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود. داده‌ها هم‌زمان با گردآوری، در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به استخراج ۱۱۶ مفهوم اولیه، ۵۷ مضمون فرعی و ۲۱ مضمون اصلی انجامید. در این فرایند، مقوله هسته «توانمندسازی آموزش مفاهیم دینی و تربیتی در بستر بحران آموزشی» شناسایی شد که در قالب یک الگوی پارادایمی شامل شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر، راهبردهای کنش و پیامدهای تربیتی تبیین گردید. یافته‌ها نشان داد عواملی همچون عدالت تربیتی، آمادگی و خلاقیت معلمان، مشارکت خانواده‌ها، نگرش تربیتی به بحران و هماهنگی سازمانی از مهم‌ترین مؤلفه‌های اثرگذار بر کیفیت این آموزش هستند.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد کیفیت آموزش مفاهیم دینی و تربیتی در شرایط بحران بیش از آنکه وابسته به ابزارهای فناورانه باشد، به رویکرد تربیتی معلمان، بازتعریف نقش تربیتی مدرسه و توجه به ابعاد عاطفی و ارزشی یادگیرندگان وابسته است. ازاین‌رو توجه به توانمندسازی معلمان و تقویت مشارکت خانواده‌ها می‌تواند به ارتقای کیفیت این نوع آموزش در شرایط بحران کمک کند.
واژه‌های کلیدی: آموزش مفاهیم دینی و تربیتی، بحران آموزشی، تجربه معلمان، پژوهش کیفی، نظریه داده‌بنیاد
متن کامل [PDF 1381 kb]   (36 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي- كيفي
دریافت: 1404/11/15 | ویرایش نهایی: 1405/5/11 | پذیرش: 1404/12/19 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/1/5 | انتشار: 1405/1/8 | انتشار الکترونیک: 1405/1/8



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط مجوز کریتیو کامانز Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 11، شماره 1 - ( 1405 ) برگشت به فهرست نسخه ها